Biomethaan: duurzaam alternatief voor aardgas

Biomethaan komt steeds vaker voorbij als alternatief voor aardgas. Het is een hernieuwbare gasvormige brandstof die chemisch vrijwel hetzelfde is als het methaan in aardgas, maar het wordt niet gewonnen uit diepe aardlagen. In plaats daarvan wordt biomethaan gemaakt uit biogas dat ontstaat uit organisch materiaal, zoals mest, groente- en tuinafval, slib en reststromen uit de industrie.

Biogas versus biomethaan

Biogas is het ruwe gas dat ontstaat in een vergister. Daarin zitten naast methaan ook CO₂, waterdamp en kleine hoeveelheden andere gassen. Om het geschikt te maken voor het openbare gasnet, wordt biogas opgewerkt: ongewenste stoffen worden verwijderd en het methaangehalte wordt verhoogd tot een niveau dat vergelijkbaar is met aardgas. Pas daarna spreken we van biomethaan.

Waarom biomethaan als duurzame energie geldt

Biomethaan wordt gezien als duurzame energie omdat de CO₂ die vrijkomt bij verbranding onderdeel is van een korte koolstofkringloop. De reststromen komen van planten en dieren die recent CO₂ uit de lucht hebben opgenomen. Daardoor is de extra CO₂-uitstoot op lange termijn veel lager dan bij fossiele brandstoffen zoals aardgas, olie of steenkool.

Hoe wordt biomethaan geproduceerd?

De productie bestaat uit meerdere stappen, waarbij kwaliteit en milieuwinst afhangen van de gebruikte biomassa en de manier van opwerken.

1) Inzamelen van organische reststromen

Materialen zoals mest, GFT, snoeiafval, restanten uit de voedingsindustrie en slib worden verzameld en naar een vergistings- of vergassingsinstallatie gebracht.

2) Vergisting: biogas maken

In een vergister breken bacteriën het materiaal af onder zuurstofarme omstandigheden. Zo ontstaat biogas, vooral methaan en CO₂. Soms kan dit biogas al op locatie worden gebruikt voor warmte en elektriciteit.

3) Opwerking naar biomethaan

Voor invoeding in het gasnet wordt het biogas gezuiverd: CO₂, water en andere stoffen worden verwijderd. Het resultaat is biomethaan met een methaangehalte dat vergelijkbaar is met aardgas, zodat het veilig en betrouwbaar kan worden vervoerd en gebruikt.

4) Invoeding en certificering

Als het gas aan de eisen voldoet, gaat het het openbare gasnet op. De geproduceerde hoeveelheid krijgt garanties van oorsprong, certificaten die aantonen dat het gas duurzaam is geproduceerd. Dat helpt consumenten en leveranciers inzicht te krijgen in wat zij inkopen.

Waarvoor kun je biomethaan gebruiken?

Omdat biomethaan vrijwel identiek is aan aardgas, kun je het voor dezelfde toepassingen inzetten.

• Verwarming van woningen en gebouwen: via het bestaande gasnet, vaak zonder dat je het merkt in je dagelijkse gebruik.
• Industrie en proceswarmte: vooral waar hoge temperaturen nodig zijn en elektrificatie lastig of duur is.
• Vervoer: als groengas, bijvoorbeeld als bio-CNG (samengeperst) of bio-LNG (vloeibaar) voor vrachtwagens, bussen of schepen.

Wat doet biomethaan met gasprijzen en je energierekening?

Biomethaan is doorgaans duurder dan fossiel aardgas. Dat komt door de kosten voor inzameling en verwerking van biomassa, investeringen in vergisters en opwerkingsinstallaties en de certificering. Ook speelt mee dat biomethaan nog geen massaproduct is, waardoor schaalvoordelen beperkt zijn.

Tegelijk zijn er subsidies en stimuleringsregelingen in Nederland en Europa die de productie aantrekkelijker maken. Daarnaast betalen huishoudens over gas energiebelasting en heffingen, en beleid kan de prijsverhouding tussen groen gas en fossiel gas beïnvloeden.

Biomethaan en je energiecontract: waar let je op?

Niet elke energieleverancier biedt gas met een duurzaam aandeel. Sommige leveranciers vergroenen (een deel van) hun gas met garanties van oorsprong voor biomethaan of ander groen gas. Als je een contract overweegt, kijk dan niet alleen naar de prijs, maar ook naar de inhoud en onderbouwing.

Praktische aandachtspunten

• Percentage groen gas: is het deels of volledig vergroend?
• Bewijs en herkomst: wordt het onderbouwd met betrouwbare garanties van oorsprong?
• Totale kosten: let op de prijs per m³ inclusief belastingen.
• Bijdrage op lange termijn: investeert de leverancier in nieuwe productie, of blijft het vooral bij certificaten?

De rol van biomethaan in de energietransitie

Biomethaan heeft voordelen, maar is geen onbeperkte bron: geschikte biomassa is schaars en moet verdeeld worden over meerdere toepassingen. Daarom zien veel experts biomethaan vooral als gerichte oplossing voor sectoren waar geen eenvoudig elektrisch alternatief is, zoals delen van de industrie, zwaar transport of bestaande wijken waar grootschalige renovatie lastig is.

Voor huishoudens werkt biomethaan het best in combinatie met energiebesparing en elektrificatie. Door eerst je gasverbruik te verlagen met isolatie en efficiëntere technieken (zoals een hybride warmtepomp), blijft er minder gas over dat je hoeft te vergroenen. Zo kun je je energiegebruik en uitstoot stap voor stap verlagen, met minder afhankelijkheid van gas – fossiel of hernieuwbaar.